Van chauffeur naar auteur

Van Simon Carmiggelt is bekend dat hij altijd met een pen en kladpapiertje achterin Amsterdamse kroegen aantekeningen zat te maken over het schouwspel dat zich voor hem afspeelde, Jan Wolkers zocht de rust op van zijn tuinhuis op Texel, Peter Buwalda sluit zichzelf hele dagen in volledige afzondering op in zijn studeerkamer, maar ook aan een achteraf paadje in Winde wordt de kunst van de literatuur actief bedreven. Of het een bestseller gaat worden, moet de tijd leren, maar hier werkt onze dorpsgenoot Henk Bakker in relatieve stilte aan zijn ‘memoires’. Reden genoeg om bij Henk – nota bene oud redactielid van de Neisputter – op bezoek te gaan en met hem in gesprek te gaan over zijn ideeën en drijfveren om een tijdje terug in de pen te klimmen.

Toen Henk samen met zijn vrouw Anne 40 jaar geleden in Winde kwam wonen kreeg hij de vraag of hij op de buurtbus tussen Donderen en Peize, die ook door Winde en Bunne kwam, wilde rijden. Het leek hem voor een paar jaartjes wel leuk, maar best onverwacht ontstond er bij hem zowaar een echte passie voor de bus. Henk haalde zijn busrijbewijs en besloot te solliciteren op een baan als chauffeur bij het GVB, het Gemeentelijk Vervoerbedrijf Groningen. Deze baan als buschauffeur in de stad Groningen combineerde hij in het begin met het verbouwen van het huis in Winde.

Uiteindelijk heeft Henk 30 jaar op de bus in Groningen gereden. Vooral lijn 15 naar Zernike en lijn 4 (vroeger lijn 6) naar Beijum waren bij hem favoriet. Met een gelede bus propvol met passagiers (als je de mensen ook achter in laat stappen en ze een beetje aandrukt, praat je al snel over 180 passagiers!) door de drukte van een met fietsers krioelende binnenstad – Henk genoot ervan. Vooral in de avonduren, want een echt ochtendmens is hij niet. Als buschauffeur in de stad doe je natuurlijk een hoop mensenkennis op en maak je van alles mee. Henk maakte er een gewoonte van zijn belevenissen kort te noteren in zijn notitieboekje. Verteller als hij is, deelde Henk zijn verhalen graag met andere mensen en na zijn laatste werkdag ontstond ergens in zijn achterhoofd langzaam het idee om zijn aantekeningen uit te werken. Ook omdat het hem wel leuk en interessant leuk eens te ervaren hoe het is om een boek te schrijven. Maar hoe en waar te beginnen?

Uit een snelle inventarisatie van zijn beschikbare informatie bleek dat hij voldoende materiaal had voor een pil van zo’n 500 bladzijden. Henk begon met het opschrijven van alle herinneringen die in zijn hoofd zaten. Dat resulteerde al in 150 tot 200 pagina’s. De aantekeningen die hij maakte tijdens zijn ritten op de bus waren eerst nog zoek, maar werden gelukkig weer gevonden. Dat zorgde voor veel extra verhalen. Omdat het misschien wat ambitieus werd en om het overzichtelijk te houden, besloot Henk een en ander op te delen en te gaan voor een trilogie. Voor wat betreft de opzet van zijn project liet Henk zich inspireren door een boek van Martin Bril met korte verhalen. Korte en bondige verhalen, dat was een vorm waarmee Henk uit de voeten kon. Ieder verhaal heeft uiteindelijk een ritnummer meegekregen als titel. Het eerste boek start met ritnummer 1 en inmiddels is Henk aanbeland bij ritnummer 111. Het eerste boek is in december 2024 uitgekomen in een oplage van 100 boeken. Dit eerste deel is beschikbaar bij een aantal boekhandels: Godert Walter in Groningen, Boomker in Haren en The Readshop in Eelde. Het tweede boek is bijna af en het derde boek hoopt Henk over ongeveer een halfjaar af te ronden. Met de eerste twee delen is Henk drie jaar bezig geweest en hij schrijft nu al een halfjaar aan het derde deel.

De rode draad van de boeken is dus de bus. De verhalen gaan bijvoorbeeld over gezellige praatjes met passagiers, dingen die je buiten ziet als je als buschauffeur onderweg bent, gedoe met zwartrijders, complimenten van passagiers, agressie of de vreemde gewoonten van mensen die je telkens weer terugziet. De start van het eerste boek is de kindertijd. Henk is opgegroeid in Glimmen en speelde daar met de buurtkinderen al busje. Er was een lange plank die de bus moest voorstellen, ze hadden palen in de grond gezet die als bushaltes fungeerden en Henks buurmeisje had zelfs kaartjes gemaakt. De verhalen uit de kindertijd vindt Henk zelf een heel bijzonder onderdeel van zijn serie.

Hoewel Henk geen last heeft gehad van een writer’s block waren er wel degelijk uitdagingen. De meeste verhalen uit de boeken staan op zich. Maar in sommige verhalen wordt een verband gelegd met andere verhalen. Het is dan zaak om goed te letten op de volgorde waarin de verhalen in het boek worden geplaatst. De vrouw van Henk en een vriendin lezen mee en geven nuttige tips, zodat de verhalen nog scherper op papier komen. Henk krijgt veel positieve reacties op het eerste deel. Het mooie is dat de verhalen heel divers zijn en waar het sommige lezers juist opvalt dat er altijd wel gedoe was met de kaartjes van passagiers, vallen andere aspecten juist op bij andere lezers.

Op de voorkant van het boek straalt Henk achter het stuur tijdens zijn allerlaatste rit als buschauffeur toen hij om precies te zijn 66 jaar en 4 maanden was. Een collega stapte op het Hereplein met een bos bloemen in de bus en maakte de foto op zijn allerlaatste meters richting de Grote Markt. Op de achterkant staat een zwart-wit foto van een piepjonge Henk op zijn eerste werkdag op de bus. Het laatste verhaal in het derde deel van de boekenreeks speelt zich af op deze dag. Voor degenen die nu nieuwsgierig zijn geworden, vraag in de genoemde boekhandels naar: Henk Bakker komt uit de bus!

Binnenkort sluit Henk zijn eerste periode als schrijver met het verschijnen van deel drie van zijn trilogie af. Maar in een zwart gat zal hij niet vallen. Door al zijn ritten dwars door de stad leerde hij Groningen heel goed kennen. Zo viel zijn oog vaak op de beelden en andere kunst in de binnenstad. Een tijd geleden is hij zodoende begonnen met het organiseren van kunstexcursies. Met de bus reed hij deelnemers aan de excursies dan langs de kunstwerken. Soms in kleinere busjes, maar ook wel met touringcars. En van het een kwam het ander en kreeg hij ook verzoeken voor wandel- en fietsexcursies. En uiteraard is hij ruim 25 jaar geleden ook begonnen als stadsgids. Allemaal activiteiten die Henk nu nog steeds met veel enthousiasme doet!